عبادات از قبيل نماز و روزه و غيره مواظبت دارد به نام « عابد » خوانده مىشود و آن كه ضمير خود را از توجه به غير حق بازداشته و متوجه عالم قدس كرده تا نور حق بدان بتابد به نام « عارف » شناخته مىشود . البته گاهى دوتا از اين عناوين يا هرسه در يك نفر جمع مىشود . اگرچه بوعلى در اينجا زاهد و عابد و عارف را تعريف كرده است ولى ضمناً زهد و عبادت و عرفان را نيز تعريف كرده است ، زيرا تعريف زاهد بما هو زاهد و عابد بما هو عابد و عارف بما هو عارف مستلزم تعريف زهد و عبادت و عرفان است . پس نتيجهء مطلب اين مىشود كه زهد عبارت است از اعراض از مشتهيات دنياوى ، و عبادت عبارت است از انجام اعمال خاصى از قبيل نماز و روزه و تلاوت قرآن و امثال اينها ، و عرفان مصطلح عبارت است از منصرف ساختن ذهن از ماسوى اللَّه و توجه كامل به ذات حق براى تابش نور حق بر قلب . به نكته‌اى مهم در جملهء اخير اشاره شده است و آن اينكه گاهى بعضى از اينها با بعض ديگر مركّب مىشوند . پس ممكن است يك نفر در آنِ واحد هم زاهد باشد و هم عابد ، و يا هم عابد باشد و هم عارف ، و يا هم زاهد باشد و هم عارف ، و يا هم زاهد باشد و هم عابد و هم عارف ، ولى شيخ توضيحى نداده است . البته منظورش اين است كه هرچند ممكن است يك فرد زاهد و يا عابد باشد اما عارف نباشد ، ولى ممكن نيست كه عارف باشد و زاهد و عابد نباشد . توضيح مطلب اين است كه ميان زاهد و عابد ، عموم و خصوص من وجه است ؛ ممكن است فردى زاهد باشد و عابد نباشد و يا عابد باشد و زاهد نباشد و يا هم عابد باشد و هم زاهد چنان كه همهء اينها واضح است . ولى ميان هريك از زاهد و عابد با عارف ، عموم و خصوص مطلق است ؛ يعنى هر عارفى زاهد و عابد هست ولى هر زاهد و يا عابدى عارف نيست . البته در قسمت بعد گفته خواهد شد كه زهد عارف با زهد غير عارف دو فلسفه دارد . فلسفهء زهد زاهدِ غيرعارف يك چيز است و فلسفهء زهد زاهدِ عارف چيز ديگر است ، همچنان كه فلسفهء عبادت عارف يك چيز است و فلسفهء عبادت غيرعارف چيز ديگر است ، بلكه روح و ماهيت زهد عارف و عبادت عارف با روح